روان‌شناسیِ طراحیِ منظر برای زندگیِ بیرون از ساختمان

بخشِ اول

آیا دانستن درباره‌ی طراحیِ منظر [1] ، محوطه‌سازی [2]را به یک نوع  نشیمنِ بیرون از ساختمانِ [3] موفق رهنمون می‌شود؟ چه چیزی محوطه‌ی پاسیو را فضایی غنی و پویا می‌کند تا ما را وادارد که به آن فضا برویم و وقتمان را آن بیرون بگذرانیم؟ کیفیاتِ طراحیِ منظر و ساختِ منظر تعیین خواهند کرد که پاسیوی سنگفرشی، سیمانی یا حتی پوشیده‌شده از سنگ‌ریزه‌ی شما، فضاهایی جذاب و گرم و دربرگیرنده هستند یا نه. اصولِ طراحیِ منظر برای هرگونه اتاقِ بیرون از ساختمان کاربرد دارند و می‌توانند برای پروژه‌های محوطه‌سازی  در هر مقیاسی به کار گرفته شوند. برخی مؤلفه‌های طراحی عمومی‌اند و بقیه به ترجیحاتِ فردی بستگی دارند. ابتدایی‌ترین و کلی‌ترین اصول در زمینه‌های روانی و غرایزِ بقا که به تاریخِ طولانیِ تکاملِ انسان بازمی‌گردد، ریشه دارند. این اصول مرتبط با ساختارِ جغرافیایی و معمارانه‌ی فضا در ارتباط با اطراف هستند. خصوصیاتی که بیشتر زمان‌مند و فردی‌اند در مؤلفه‌های مادی و سَبکیِ ساختار نشان داده خواهند شد. این عناصرِ سَبک اغلب با روندهای فردی و فرهنگی تغییر می‌کنند، در حالیکه اصولِ ساختاریِ طراحیِ منظر همیشگی‌اند.   

روان‌شناسیِ ابتدا‌ییِ اصلِ طراحیِ منظر در طراحیِ یک پاسیوی نشیمنِ بیرونی در پارادایمِ روان‌شناسیِ غربی « فضای دفاع‌پذیر» نام دارد. فرهنگ‌های شرقی اصلِ مشابهی را در پارادایمِ‌های طراحیِ گسترده‌تری مانند فنگ‌شویی جای می‌دهند. در ابتدای تکاملِ انسانی، تنازعِ بقا ما را وامی‌داشت در فضاهایی زندگی کنیم که قابلِ دفاع کردن باشند. اولین محوطه‌های باغی، حریم‌هایی دیوارکشی‌شده در برابرِ خطراتِ دنیای بیرون بودند. اما ما همچنین نیاز به راهی داشتیم که بتوانیم محیط اطرافمان را مشاهده کنیم تا ببینیم چه خطراتی ما را تهدید می‌کنند یا اینکه نقطه‌نظری برتر برای مشاهده‌ی  منابعِ غذاییِ بالقوه داشته باشیم. انسان‌ها زمانی آسوده‌اند که احساس کنند که پیرامونشان دیوارِ مانعِ کافی وجود دارد  و زمانی که به لحاظ نقطه‌ی دید مزیت داشته باشند. این دو عنصر با همکاریِ یکدیگر که ضمنِ آن دیدِ بهتر به محیطِ اطراف امکانِ  وابستگیِ کمتر به موانع را می‌بخشد. اگر ما بر فرازِ تپه‌ای پوشیده از علف باشیم و بتوانیم در تمامِیِ جهات تا دوردست را ببینیم،  نیاز کمتری به موانعِ محافظ داریم، چرا که می‌توانیم هر خطری را ببینیم و بگریزیم. بالعکس، در جایی پر از موانعِ بصریِ، ما نیاز به دیوارهای بیشتر را احساس می‌کنیم.

سالهای بی‌شماری است که از این بخشِ ابتداییِ زندگی انسانی عبور کرده‌ایم و به تکامل رسیدیم، اما آن اصول امروزه برای طراحیِ منظر، همچنان ریشه‌دار و مرتبط هستند. اگر فضای نشیمنی بیرونی در یک ناحیه‌ی روستایی درون یک طبیعتِ زیبا درست می‌کنیم، شاید بخواهیم که پاسیوی ما کاملا به روی دور و اطراف [4] گشوده باشد. بالعکس، در شهر پاسیو را کاملاَ درونِ خانه نگه می‌داریم و موانعی برای حفظِ حریم شخصی در برابرِ دور و اطراف قرار می‌دهیم. بنابراین اصلِ نخست که تمامِ اصولِ دیگرِ طراحیِ منظر با آن آغاز می‌شوند، فهمی جغرافیایی و معمارانه‌ از گستر‌ه‌ی بزرگتری از دور و اطراف است.   

 

نشیمنی در فضای بیرونِ خانه، دارای شومینه

نشیمنی در فضای بیرونِ خانه، دارای شومینه

منبع: GARDEN DESIGN INC

مرتبط: روان‌شناسی فضا، بخش اول ، روان‌شناسیِ فضا، بخشِ دوم ، روان‌شناسیِ فضا، بخش سوم ، روان‌شناسیِ فضا، بخشِ چهارم ، روان‌شناسیِ فضا، بخشِ پنجم و روان‌شناسیِ فضا، بخشِ پایانی

[1] landscape design  

[2] landscaping  

[3] outdoor living room

[4] surroundings